In dit artikel ontkrachten we de meest gehoorde fabels over zelfstandig ondernemerschap in het onderwijs. We bieden helderheid over wetgeving, de houding van schoolbesturen en de toekomst van de onderwijsprofessional. Door feiten van fictie te scheiden, zorgen we ervoor dat zowel de zelfstandige als de opdrachtgever met vertrouwen kunnen blijven samenwerken aan kwalitatief goed onderwijs.
Een realistische en lichte scène van een zelfverzekerde onderwijsprofessional die ontspannen aan een tafel zit in een moderne lerarenkamer. Ze kijkt met een milde glimlach naar een tablet die op tafel ligt. Op de tablet is een overzichtelijke infographic zichtbaar met groene vinkjes en rode kruisjes naast teksten die 'feiten' en 'fabels' vertegenwoordigen (bijv. "Boetes? -> Nee"). In de achtergrond zijn vaag een whiteboard met educatieve schema's en enkele wazige, drukbezette collega's te zien, wat het contrast met haar rust en overzicht benadrukt. Het geheel straalt autonomie, kennis en professionaliteit uit.
Een zzp’er in het onderwijs die ontspannen maar gefocust in een lerarenkamer zit met een laptop. Op de achtergrond zie je een vage discussie tussen collega's, terwijl de zzp'er een infographic bekijkt over wetgeving. De sfeer straalt rust, feitelijke kennis en professionele autonomie uit.
1. “Zzp in het onderwijs mag niet meer” – Niet waar
Het draait in het publieke debat vaak om het verschil tussen echt ondernemerschap en schijnzelfstandigheid, maar die nuance gaat vaak verloren. Stel: je werkt zorgvuldig, je afspraken zijn transparant en je gedraagt je als een echte ondernemer, dan is er juridisch gezien niets aan de hand.
Feit: Tot op de dag van vandaag is er nog geen enkele schijnzelfstandigheid vastgesteld bij onderwijs-zzp’ers.
Feit: Jurisprudentie wijs uit dat zelfs ingebed werk uitgevoerd kan worden door een zelfstandige.
TIP: Lees én deel het toetsingskader zodat iedereen ziet dat zzp’en in het onderwijs gewoon kan en mag, mits goed geregeld.
2. “De school en de zzp’er krijgen boetes” – Klopt niet
De angst voor torenhoge boetes is wijdverspreid, maar het klopt niet. Het inzetten van een zelfstandige wordt namelijk niet zo snel beboet; wel kan er bij schijnzelfstandigheid een naheffing volgen. Voor een school bedraagt dit onder aan de streep ongeveer 20%, omdat de zzp’er de voor deze opdracht reeds betaalde belasting (37-45%) kan terugvorderen om aan de “werkgever” af te staan. En dat is fijn, want de financiële soep wordt dus zelden zo heet gegeten als zij wordt opgediend.
Feit: Er zijn voor zover bekend nog nooit naheffingen opgelegd in onze sector.
Feit: de 20% naheffing is minder dan de 21% btw die de opdrachtgever kwijt is bij een bureau, nog los van de bemiddelingsfee van minimaal 15 euro per uur.
TIP: Leg de werkelijke gevolgen bij schijnzelfstandigheid uit aan scholen die twijfelen en wijs ze op de mogelijkheid van het verantwoordingsmodel.
3. “Scholen stoppen met zzp’ers” – De praktijk is anders
Hoewel sommige besturen dromen van een volledige bezetting in loondienst, is de praktijk anders. Door het structurele lerarentekort kunnen scholen het zich simpelweg niet veroorloven om ervaren professionals de deur te wijzen uit angst voor regels die er nog niet zijn. Zzp’ers brengen broodnodige rust en continuïteit in een team. Het voordeel is voor het onderwijs groter dan voor de zzp’er.
Feit: Deze geluiden hoorden we ook in 2018 en 2022, maar er kwam niets van terecht; bovendien mag een collectieve boycot van zzp’ers volgens de ACM niet vanwege kartelvorming.
Feit: Onderwijsregio’s zijn op het moment zelfs gezamenlijk opzoek naar oplossingen zoals flexonderwijs.
Feit: in Q1 van 2025 is er een stevige groei aan aanvragen te zien.
TIP Stel scholen gerust of kies voor InnTeaching [https://innteaching.nl](https://innteaching.nl) als tijdelijk alternatief.
4. “Er zijn minder aanvragen via Flexonderwijs” – Logisch
Merk je dat het momenteel (juni 2025) wat rustiger is? Als het al rustiger is, is dat niet vreemd want het past bij de jaarlijkse cyclus van het onderwijs. Teams zijn aan het formeren en de vervangingspotjes raken aan het einde van het schooljaar vaak op, waarna er rond de zomer weer een enorme piek ontstaat.
Feit: Het aantal vacatures op externe platforms zoals LinkedIn neemt nu alweer flink toe. Doorgaans is dat een maandje later merkbaar op Flexonderwijs.
TIP: Gebruik de 10 tips voor zzp;ers in het onderwijs bij onzekere tijden om je gegevens up-to-date te houden en je expertise zichtbaar te maken.
5. “De media zijn negatief over zzp’ers” – Genuanceerder dan het lijkt
De koppen in de krant over rechtszaken en nieuwe wetten maken veel mensen onrustig, maar de realiteit is genuanceerder. Negatief nieuws verkoopt nu eenmaal beter dan positieve ontwikkelingen, waardoor je een vertekend beeld kunt krijgen. Maar stel: je kijkt naar de feitelijke besluitvorming, dan zie je een heel ander verhaal.
Feit: De Tweede Kamer nam onlangs 12 moties vóór zzp’ers aan.
TIP: Deel je eigen positieve ervaringen en laat van je horen, want dit is hét moment om jouw waarde te tonen.
6. “Zzp’ers verliezen rechtszaken” – Ja en nee
Het beeld dat de rechter altijd tegen de zelfstandige beslist, is een kwestie van ja en nee. Vaak gaat het om specifieke zaken van mensen die juist loondienst claimen, of onterechte oordelen van de fiscus. In de praktijk kunnen zaken als roosters en hiërarchie prima binnen een zzp-constructie passen mits goed onderbouwd.
Feit: De Hoge Raad gaf de Belastingdienst onlangs een tik op de vingers omdat zij koepels verkeerd hadden geïnformeerd over inbedding. (update: De tik werd herhaald in 2026 in het Uber-arrest)
TIP: Twijfelt je school? Dien samen een casus in wat voorafgaand uitsluitsel kan geven of wijs ze op het verantwoordingsmodel.
7. “De wet DBA wordt VBAR” – Nee
Iedereen praat over de nieuwe VBAR-wet, maar de hoge raad heeft deze al meerdere malen bekritiseerd. De weerstand tegen dit voorstel is groot en er liggen inmiddels krachtige alternatieven op tafel die ondernemerschap juist beschermen in plaats van inperken. En dat is fijn, want er wordt eindelijk gekeken naar de realiteit van de zelfstandige.
Feit: De nieuwe Zelfstandigenwet wordt naar alle waarschijnlijkheid eerder werkelijkheid en deze wet erkent de zzp’er eindelijk als een volwaardige ondernemer, al blijft de sectorale uitzondering een punt van aandacht.
TIP: Lees de wet en reageer op de internetconsultatie om de stem van het onderwijs te laten horen.
8. “De politiek is tegen zzp’ers” – Niet meer
Waar we begin dit jaar nog veel anti-zzp-retoriek hoorden, is de politiek niet meer zo eenkennig. Er is een duidelijke omslag zichtbaar waarbij de focus verschuift naar het behoud van een gezonde flexibele schil in de publieke sector.
Feit: Na protesten kreeg de Vereniging van Huisartsen bijvoorbeeld brede steun voor hun positie als zelfstandige. Dit zelfde voor de zzp’ers die werkzaamheden rond de toeslagenaffaire worden ingezet.
Feit: De grote dwarsligger blijft GroenLinks/PVDA. Dit is niet vreemd aangezien de partij een achterban vindt bij vakbonden. Echter is het vreemd dat wanneer 1/5de van de arbeiders liever als zzp’er werkt, dat deze partij hier niet voor opkomt.
TIP: Blijf op de hoogte en laat van je horen via onze socials.
9. “De Belastingdienst handhaaft streng” – Niet echt
Het verhaal dat de fiscus bij elke school op de stoep staat, is niet echt waarheidsgetrouw. De Belastingdienst kampt met een enorm tekort aan personeel en zit klem tussen politieke wensen en de praktische onmogelijkheid om de wet DBA overal te toetsen.
Feit: Ze komen wel langs, vaak voor een boekenonderzoek. Hier wordt met regelmaat verteld dat zzp in het onderwijs niet kan. Dit wordt echter nooit vastgelegd op papier en bij een wedervraag “wat mag dan niet” zeggen ze dat ze daar helaas nu niet op in kunnen gaan. Dit hebben wij vanuit enkele schoolbesturen te horen gekregen.
TIP: Zorg dat je zichtbaar blijft als ondernemer, bezoek het Flextival [https://flextival.nl](https://flextival.nl) voor je professionalisering en regel je zakelijke verzekeringen via onze diensten.
10. “Wat als zzp’en echt niet meer mag?” – Dan zijn er alternatieven
Zelfs in het meest ongunstige scenario zijn er altijd alternatieven voorhanden. Naast reguliere loondienst zijn er hybride vormen die de voordelen van ondernemerschap combineren met de zekerheid van een dienstverband, zonder de tussenkomst van commerciële bureaus.
Feit: Werken via flex is werken volgens een soft-franchisemodel. Volgens de wet Franchise (2020) zijn franchisenemers per definitie ondernemer. De hele DBA discussie is daarmee niet opgelost maar wel wankel. Want hoe kun je nu iemand volgens de ene wet schijnondernemer noemen als vanuit een andere wet ondernemerschap juist onderstreept is.
TIP: Lees je goed in en stel InnTeaching [https://innteaching.nl](https://innteaching.nl) voor als een betaalbaar en transparant detacheringsmodel vanaf 0,4 fte.
Samen en toch zelfstandig!
Zzp’er in het onderwijs? Dat kan prima mits je het goed regelt. Met Flexonderwijs werk je als zelfstandig ondernemer binnen een solide structuur die alles faciliteert: van overeenkomsten, urenregistratie en facturatie tot heldere informatievoorziening. Sinds 2017 gebeurt dit volledig binnen de geldende wetgeving, met een soft-franchiseconstructie die jouw ondernemerschap bevestigt en borgt. Twijfelt een opdrachtgever vanwege de Wetgeving? Het verantwoordingsmodel biedt extra zekerheid via continue controle en transparante rapportages. Zo blijf jij zelfstandig, houd je grip op je werk en administratie, en sta je er toch niet alleen voor. Want samen sta je sterker, juist nu!
Conclusie over de toekomst van de zelfstandige
Ondernemen in het onderwijs vraagt om veerkracht en kennis van zaken. De vele mythes zorgen voor onnodige ruis, maar wie naar de feiten kijkt, ziet een sector die schreeuwt om expertise en flexibiliteit. Door je rol als professional serieus te nemen, je administratie via de juiste kanalen te regelen en je niet te laten leiden door angst, blijf je een onmisbare schakel in de klas. De toekomst voor de zzp’er is
