In dit artikel bespreken we de huidige status van zzp’ers in de onderwijssector. We duiken in recente juridische uitspraken, de risico’s van een zzp-stop en de praktische oplossingen die continuïteit waarborgen. Door feiten te scheiden van emotie, laten we zien hoe onderwijsprofessionals en scholen op een verantwoorde manier kunnen blijven samenwerken conform de wetgeving. Zo behouden we professionals voor de klas en garanderen we de kwaliteit van het onderwijs voor de leerlingen.
Een heldere, professionele scène waarin een schoolleider en een zelfstandig onderwijsprofessional zij aan zij naar een groot scherm kijken waarop een tijdlijn van onderwijsprojecten zichtbaar is. De sfeer is optimistisch, gericht op samenwerking en straalt juridische rust en wederzijds vertrouwen uit.
De juridische realiteit na de uitspraak van de Hoge Raad
De afgelopen maanden is er veel onrust ontstaan over de houdbaarheid van de inzet van zzp’ers in het onderwijs. Scholen en besturen krijgen van bovenaf soms het signaal dat zzp-inzet niet langer mogelijk zou zijn. Maar laten we even ademhalen: paniek is lang niet altijd nodig. Een cruciale ontwikkeling is het oordeel (9 Deliveroo-criteria) van de Hoge Raad van 21 februari 2025. Hierin is vastgesteld dat de zogenaamde ‘inbedding‘ van werkzaamheden niet langer leidend is. Dit betekent dat een onderwijsprofessional gewoon kerntaken mag uitvoeren, zoals lesgeven, zolang dit vanuit ondernemerschap gebeurt en goed is geregeld.
Dit is essentieel nieuws, omdat informatie vanuit instanties zoals de Belastingdienst hierover soms onnodig negatief was. En dat is fijn, want het biedt de broodnodige ruimte voor scholen om gaten in het rooster op te vullen met ervaren krachten die bewust voor het ondernemerschap kiezen. Het toetsingskader biedt hierbij de nodige houvast om de afspraken zuiver te houden. Lees hier het oordeel van de Hoge Raad of het toetsingskader.
Slimme alternatieven voor dure bureaus
Wanneer een bestuur besluit om geen zzp’ers meer direct in te huren, ontstaat vaak een ongewenst neveneffect. Vacatures blijven openstaan, klassen worden naar huis gestuurd of scholen worden volledig afhankelijk van commerciële bureaus met torenhoge tarieven. Dit is zonde van het onderwijsgeld. De zzp’er blijft dus het beste alternatief. het probleem is namelijk niet de zzp’er maar de regels rond de handhaving. Zekerheid vanuit de Belastingdienst is namelijk altijd achteraf. Dus heeft Flexonderwijs in samenwerking met een een externe partner een Verantwoordingsmodel opgezet. De inzet wordt nu continue gemonitord op schijnzelfstandigheid nav alle rechtspraak rond schijnzelfstandigheid. Zzp is namelijk zo’s slecht alternatief niet.
De gevaren van een collectieve zzp-stop
Sommige organisaties spreken momenteel gezamenlijk een zzp-stop af binnen hun regio. Dit is niet alleen onnodig, maar juridisch ook riskant. Volgens de Autoriteit Consument en Markt (ACM) is het namelijk verboden om onderlinge afspraken te maken die de inzet van zelfstandigen beperken; dit kan worden gezien als kartelvorming. Het riskeren van een boete voor schijnzelfstandigheid is in veel gevallen zelfs ‘goedkoper’ dan de miljoenenboetes die kunnen volgen bij kartelafspraken.
Daarnaast geven organisaties met zo’n collectieve stop onbewust een signaal af dat ze in het verleden mogelijk niet correct hebben gehandeld. Het is daarom veel verstandiger om te focussen op goed ondernemerschap. Dit kan door:
- Gebruik te maken van maandelijks geactualiseerde opdrachtovereenkomsten.
- Het uitvoeren van een grondige ondernemerscheck voor elke opdracht.
- Het delen van verantwoordelijkheden en risico’s tussen beide partijen.
- Gebruik te maken van een solide verantwoordingsmodel met transparante rapportages.
Niet voor niets dat andere schoolbesturen vanuit de onderwijsregio’s juist weer gezamenlijk afspreken JUIST zzp’ers via flexonderwijs in te huren.
De meerwaarde van een flexibele schil
Het onderwijs heeft een structurele behoefte aan externe inzet. 80% van de zzp’ers gaat niet in loondienst, en volledige loondienst is organisatorisch onmogelijk. Een flexibele schil is essentieel om personeelstekorten op te vangen. Zonder die schil raken we talent kwijt. Ook in de zorg komt men terug van de DBA-angst.
Toekomstperspectief en de Zelfstandigenwet
De onzekerheid rondom de Wet DBA heeft geleid tot de ontwikkeling van nieuwe wetgeving. Omdat de gevreesde VBAR veel kritiek kreeg, wordt er nu in de Tweede Kamer gewerkt aan een alternatief: de Zelfstandigenwet. Flexonderwijs is nauw betrokken bij dit proces en spreekt regelmatig met Kamerleden om de belangen van de onderwijssector te behartigen. De politieke trend verschuift gelukkig naar een model waarin zzp’ers simpelweg inzetbaar blijven voor de klas. Stoppen uit angst voor handhaving is dus absoluut niet nodig.
Rechtszaak tegen onszelf
Om scholen en professionals nog meer zekerheid te bieden, faciliteert Flexonderwijs momenteel zelfs rechtszaken rondom actuele casussen. Zo krijgen we vooraf duidelijkheid van de kantonrechter in plaats van achteraf van de Belastingdienst. Het doel is om aan te tonen waarom de inzet van zzp’ers in het onderwijs juist nu zo waardevol en mogelijk is:
- Het brengt meer op dan het kost aan administratie.
- Het voldoet aan de wetgeving mits het toetsingskader wordt gevolgd.
- De Hoge Raad ondersteunt de vrijheid van de ondernemer.
- Ondernemers lossen problemen op, precies wat het onderwijs nu nodig heeft.
Dien hier je casus in.
Samen en toch zelfstandig!
Zzp’er in het onderwijs? Dat kan prima mits je het goed regelt. Met Flexonderwijs werk je als zelfstandig ondernemer binnen een solide structuur die alles faciliteert: van overeenkomsten, urenregistratie en facturatie tot heldere informatievoorziening. Sinds 2017 gebeurt dit volledig binnen de geldende wetgeving, met een soft-franchiseconstructie die jouw ondernemerschap bevestigt en borgt. Twijfelt een opdrachtgever vanwege de Wetgeving? Het verantwoordingsmodel biedt extra zekerheid via continue controle en transparante rapportages. Zo blijf jij zelfstandig, houd je grip op je werk en administratie, en sta je er toch niet alleen voor. Want samen sta je sterker, juist nu!
Conclusie: Perspectief voor het onderwijs
Zzp in het onderwijs is niet het probleem, maar een deel van de oplossing voor de enorme uitdagingen waar we voor staan. Door gebruik te maken van de juiste juridische kaders en faciliteiten kunnen scholen en professionals met een gerust hart blijven samenwerken. Laat je niet leiden door angst voor de Wet DBA, maar door de behoefte aan kwaliteit en continuïteit in de klas. Met de juiste voorbereiding en transparantie blijft zelfstandig ondernemerschap een krachtig instrument voor een toekomstbestendig onderwijssysteem.
