In dit blog vind je de rechtspraak omtrent de (DBA) wetgeving van 2023-2026. Wanneer is er sprake van schijnzelfstandigheid (arbeidsovereenkomst) en wanneer is er juist sprake van zelfstandigheid (overeenkomst van opdracht). Wat betekent dit voor zzp en specifiek voor het onderwijs? En hoe kijkt de wetgeving naar de praktijk? De belangrijkste conclusie: niet de functie, maar de manier waarop je werkt bepaalt het.
Wat laat de rechtspraak zien?
De afgelopen jaren zijn er meer dan 100 rechtszaken geweest over schijnzelfstandigheid. Opvallend is dat in veel gevallen géén sprake was van een arbeidsovereenkomst. Denk aan rollen zoals interim-directeuren, ICT’ers, juristen, trainers, etc. N. B. over leerkracht en docenten zijn geen rechtszaken geweest.
Tegelijkertijd zijn er ook genoeg uitspraken waarin wél sprake was van schijnzelfstandigheid, bijvoorbeeld bij functies zoals bezorgers, beveiligers en verkoopmedewerkers.
En er zijn uitspraken over hetzelfde beroep die soms wél en soms géén schijnzelfstandigheid zijn. Belangrijke nuance hierbij is dat wanneer er sprake is van schijnzelfstandigheid het bijna altijd zo is dat de zzp’er liever in loondienst wil maar de opdrachtgever dat niet wil.
Geen schijnzelfstandigheid (dus zzp) – 52x
9-3-2026 — ECLI:NL:GHARL:2026:1416 — Verkoopmedewerker
20-2-2026 — ECLI:NL:RBOVE:2026:1039 — Incidentele werkzaamheden
18-2-2026 — ECLI:NL:RBMNE:2026:707 — Allerlei klusjes
13-2-2026 — ECLI:NL:RBZWB:2026:1391 — Logopedist
27-1-2026 — ECLI:NL:GHAMS:2026:163 — Uber chauffeurs
2-12-2025 — ECLI:NL:RBMNE:2025:7512 — Dirigent
20-11-2025 — ECLI:NL:RBZWB:2025:8139 — Hockeytrainer
22-10-2025 — ECLI:NL:OGHACMB:2025:270 — Bestuurder
15-10-2025 — ECLI:NL:RBMNE:2025:4565 — Directielid / medeoprichter B.V.
13-10-2025 — ECLI:NL:RBNHO:2025:11807 — Persoonsgebonden budgethouder (zorg)
1-10-2025 — ECLI:NL:RBGEL:2025:8159 — Bezorger (binnen een maatschap)
3-7-2025 — ECLI:NL:RBAMS:2025:4669 — Tennisscheidsrechter
26-6-2025 — ECLI:NL:RBDHA:2025:11473 — Systeembeheerder
10-6-2025 — ECLI:NL:RBDHA:2025:10549 — Sociaal werker
27-5-2025 — ECLI:NL:RBGEL:2025:4635 — Golfleraar
6-5-2025 — ECLI:NL:GHARL:2025:2885 — Beveiliger
26-3-2025 — ECLI:NL:CRVB:2025:1313 — Ondernemer
25-3-2025 — ECLI:NL:RBMNE:2025:1806 — Leidinggevende werkzaamheden
11-3-2025 — ECLI:NL:RBROT:2025:2692 — Bedrijfsleider
3-3-2025 — ECLI:NL:RBOBR:2025:1034 — Leidinggevende/vestigingsmanager
27-2-2025 — ECLI:NL:RBDHA:2025:6959 — Stationmanager benzinestation
26-2-2025 — ECLI:NL:RBMNE:2025:1655 — Statutair directeur
15-1-2025 — ECLI:NL:RBROT:2025:558 — Manager personeelszaken
20-12-2024 — ECLI:NL:RBROT:2024:13328 — Salesmanager
4-12-2024 — ECLI:NL:RBZWB:2024:8316 — Vrachtwagenchauffeur
29-10-2024 — ECLI:NL:RBNHO:2024:12334 — Pakketbezorger
14-8-2024 — ECLI:NL:RBMNE:2024:7329 — Sportleraar
8-8-2024 — ECLI:NL:RBOBR:2024:3456 — Beveiliger
10-7-2024 — ECLI:NL:RBAMS:2024:3987 — Temper werker
10-7-2024 — ECLI:NL:OGEAM:2024:37 — Property manager
3-7-2024 — ECLI:NL:RBMNE:2024:4082 — Interim Basisschool directeur
19-6-2024 — ECLI:NL:GHSHE:2024:2002 — Timmerlieden
13-6-2024 — ECLI:NL:RBOBR:2024:2535 — International Brand Leader
31-5-2024 — ECLI:NL:RBAMS:2024:8888 — Senior Legal Counsel
8-5-2024 — ECLI:NL:RBMNE:2024:1781 — ICT’er
26-4-2024 — ECLI:NL:RBZWB:2024:3259 — Servicemedewerker
22-4-2024 — ECLI:NL:RBMNE:2024:2767 — Bedrijfsleider
19-3-2024 — ECLI:NL:RBAMS:2024:1621 — Juridisch adviseur
15-3-2024 — ECLI:NL:RBMNE:2024:1673 — Chief Commercial Officer
12-2-2024 — ECLI:NL:RBMNE:2024:1231 — Financiën en HR functie
31-1-2024 — ECLI:NL:RBAMS:2024:603 — Chauffeur
23-11-2023 — ECLI:NL:RBMNE:2023:4882 — Scheepsmonteur (manager)
22-11-2023 — ECLI:NL:RBMNE:2023:6218 — Installateur beveiligingsproducten
15-11-2023 — ECLI:NL:RBMNE:2023:6072 — Waarnemend huisarts
17-10-2023 — ECLI:NL:RBMNE:2023:5530 — Voorbereidende werkzaamheden schoonheidssalon
16-5-2023 — ECLI:NL:RBLIM:2023:3404 — Camera- en studiowerkzaamheden
4-5-2023 — ECLI:NL:GHSHE:2023:1419 — Global Sales Manager
31-3-2023 — ECLI:NL:RBLIM:2023:2514 — Statutair directeur
Wel schijnzelfstandigheid (dus loondienst) 42x
20-2-2026 — ECLI:NL:RBROT:2026:1738 — Sprinklermonteur
14-1-2026 — ECLI:NL:RBLIM:2026:288 — Terrein toezichthouder
18-12-2025 — ECLI:NL:RBLIM:2025:13111 — Sales director
28-10-2025 — ECLI:NL:GHARL:2025:6774 — Directeur
28-10-2025 — ECLI:NL:RBNNE:2025:5080 — Schoonmaker hotel
24-9-2025 — ECLI:NL:RBDHA:2025:17702 — Tennisleraar
19-9-2025 — ECLI:NL:RBMNE:2025:5440 — Accountant
9-7-2025 — ECLI:NL:RBNHO:2025:7753 — Beveiliger
1-7-2025 — ECLI:NL:RBGEL:2025:5230 — Verkoopmedewerker
24-6-2025 — ECLI:NL:RBROT:2025:5957 — Game Designer
23-6-2025 — ECLI:NL:RBAMS:2025:4806 — Beveiliger
11-6-2025 — ECLI:NL:RBROT:2025:6932 — Offshore medewerker
4-6-2025 — ECLI:NL:RBLIM:2025:5452 — Hoofd administratie
28-5-2025 — ECLI:NL:RBDHA:2025:9697 — Statutair bestuurder
27-5-2025 — ECLI:NL:RBOVE:2025:3408 — Secretaresse/telefonist/receptionist
14-5-2025 — ECLI:NL:OGHACMB:2025:107 — Property manager
30-4-2025 — ECLI:NL:RBNHO:2025:4695 — Verkoopmedewerker betonbedrijf
17-4-2025 — ECLI:NL:GHSHE:2025:1107 — Beveiliger
20-3-2025 — ECLI:NL:RBNHO:2025:2943 — Distributeur beschermingsmiddelen
20-3-2025 — ECLI:NL:GHSHE:2025:756 — Beveiliger
18-3-2025 — ECLI:NL:RBNNE:2025:1045 — Boodschappenbezorger
13-3-2025 — ECLI:NL:RBNHO:2025:2998 — Consultancywerkzaamheden
13-3-2025 — ECLI:NL:RBMNE:2025:1106 — Vrachtwagenchauffeur
14-2-2025 — ECLI:NL:RBAMS:2025:1023 — Maaltijdbezorgers
14-1-2025 — ECLI:NL:RBZWB:2025:155 — Afwerker aanrecht- en werkbladen
10-12-2024 — ECLI:NL:RBNHO:2024:12435 — Beveiligingsmedewerker
21-10-2024 — ECLI:NL:RBNHO:2024:10982 — Kapper
15-10-2024 — ECLI:NL:OGHACMB:2024:206 — Massagetherapeut
24-9-2024 — ECLI:NL:GHDHA:2024:1710 — Coördinator naaiateliers
20-8-2024 — ECLI:NL:GHAMS:2024:2471 — Entertainmentartiest
22-7-2024 — ECLI:NL:RBROT:2024:6750 — Bouwlieden
4-7-2024 — ECLI:NL:RBZWB:2024:4597 — Intensivist
20-6-2024 — ECLI:NL:RBNHO:2024:6061 — Medewerker technische dienst
17-6-2024 — ECLI:NL:RBAMS:2024:3689 — Barber
7-5-2024 — ECLI:NL:RBOBR:2024:2032 — Marketingmanager
6-2-2024 — ECLI:NL:RBAMS:2024:685 — Corrector voor de Volkskrant
5-2-2024 — ECLI:NL:RBLIM:2024:513 — Handbalspeelster
9-1-2024 — ECLI:NL:GHAMS:2024:3 — Depothouders
10-10-2023 — ECLI:NL:GHAMS:2023:2615 — Rabbijn
5-9-2023 — ECLI:NL:RBROT:2023:12118 — Coördinator naaiatelier
20-6-2023 — ECLI:NL:GHARL:2023:5180 — Beveiliger
17-5-2023 — ECLI:NL:RBNNE:2023:2863 — Chauffeur en pakketbezorger
16-5-2023 — ECLI:NL:GHDHA:2023:931 — Directeur/bedrijfsleider
2-5-2023 — ECLI:NL:GHARL:2023:3701 — Beurspromovendus UMCG
Lees meer over het risico bij schijnzelfstandigheid
Het echte verschil zit niet in het beroep
De rechtspraak laat een duidelijke lijn zien. Het gaat niet om functietitels of sectoren, maar om de manier waarop het werk is ingericht en de wens van opdrachtgever/opdrachtnemer. Een verkoopmedewerker kan volgens de rechter zelfstandig zijn, maar in een andere situatie juist niet. Hetzelfde geldt voor functies zoals chauffeur, beveiliger of zelfs directeur. Dat maakt direct duidelijk dat algemene uitspraken over beroepen juridisch niet kloppen. De kern is simpel: hetzelfde werk kan zowel zzp als loondienst zijn. Het verschil zit in de context. Lees meer over het Uber-arrest.
Waar kijken rechters wél naar?
Sinds het Deliveroo-arrest is de lijn helder. Rechters kijken niet naar wat er op papier staat, maar naar hoe er daadwerkelijk gewerkt wordt: Uitlegfase EN kwalificatiefase. Daarbij speelt de feitelijke uitvoering van het werk een centrale rol. Ook economische afhankelijkheid kan meewegen.
AFBEELDING
De grijze zone: daar gebeurt het
Interessant is dat veel functies in beide categorieën voorkomen. Denk aan beveiligers, chauffeurs, managers en verkoopmedewerkers. In de ene situatie zijn zij zzp’er, in de andere werknemer. Dat laat zien dat we ons vaak richten op de verkeerde vraag. Niet “welk beroep is het?”, maar “hoe is het werk ingericht?” is bepalend. Denk je hierbij “ah, maar de zzp’er in het onderwijs is ingebed en dat is schijnzelfstandigheid”?
Wat betekent dit voor zzp?
De rode draad in de rechtspraak is duidelijk. Wanneer iemand werkt met veel autonomie, eigen verantwoordelijkheid en ruimte voor eigen invulling, is de kans groot dat er géén sprake is van schijnzelfstandigheid. Wanneer iemand daarentegen structureel meedraait in een organisatie, werkt volgens opgelegde vaste roosters (dus een rooster volgen met de mogelijkheid tot het zelf mogen indelen van de lessen, is geen probleem) en onder directe aansturing valt van een collega (dus niet de directeur/opdrachtgever), dan lijkt het op loondienst.
Maar stel: je volgt een rooster, werkt samen in een team, houdt je aan de openingstijden, etc, Betekent dat automatisch loondienst? Nee. Ook hier geldt dat dit op zichzelf niet doorslaggevend is. Alles moet in samenhang worden bekeken.
Wat betekent dit voor het onderwijs?
Voor het onderwijs is dit extra relevant. Veel discussies gaan over inbedding, roosters en samenwerking binnen teams. Toch laat de rechtspraak (feb 2025, jan 2026, mrt 2026) zien dat dit niet automatisch leidt tot schijnzelfstandigheid.
Kan Flexonderwijs duidelijkheid geven?
Door te focussen op zelfstandige inzet, expertise en de juiste positionering blijft zzp binnen het onderwijs inderdaad mogelijk. Zeker wanneer het ondernemerschap goed is vastgelegd, bijvoorbeeld via onze franchiseformule. Heb je behoefte aan extra zekerheid? Kies dan voor de beheersingsmodule.
Conclusie
De belangrijkste les uit alle uitspraken is: niet het beroep, maar de manier van werken bepaalt of er sprake is van schijnzelfstandigheid. Dezelfde functie kan in de ene situatie volledig zelfstandig worden uitgevoerd, terwijl deze in een andere situatie als loondienst wordt gezien. Alles draait om vrijheid, gezag en de wijze waarop het werk daadwerkelijk wordt uitgevoerd, oftewel: ondernemerschap.
Voor zzp’ers in het onderwijs betekent dit dat er ruimte blijft, zolang de inzet daadwerkelijk zelfstandig wordt ingericht. Niet de titel, maar de praktijk is doorslaggevend. En laat Flexonderwijs daar nu juist in faciliteren voor zzp’ers en voor het onderwijs.
Wat kost het als wij alle zzp-inzet via flexonderwijs laten lopen? Waar kan ik mij als zzp’er aanmelden?
