Waarom wordt het uurtarief van een onderwijsprofessional zo vaak naast het uurloon van iemand in loondienst gelegd? En waarom wringt dat iedere keer? In deze blog lees je waarom die vergelijking niet klopt, welke risico’s en verantwoordelijkheden worden vergeten en hoe “appels met peren” pas eerlijk te vergelijken zijn als je naar het sap kijkt in plaats van naar de schil. Zo ontstaat een gedeeld begrip over werk, waarde en kosten binnen de schoolmuren.
Het gemiddelde all-in uurtarief is momenteel € 71
Waarom salaris en uurtarief totaal verschillende zaken zijn
Het klinkt logisch: uur tegen uur, bedrag tegen bedrag. Toch gaat het hier meteen mis. Een uurloon laat zien wat iemand verdient; een uurtarief laat zien wat een onderwijsprofessional kost én welke ondernemersrisico’s daarin verborgen zitten. Zodra je deze twee gelijkstelt, vergelijk je werkvormen die fundamenteel anders worden uitgevoerd, georganiseerd en beloond. Doe je dat tóch, dan begeef je je op glad ijs wat betreft de wetgeving.
De wet noemt dit schijnzelfstandigheid: situaties waarin hetzelfde werk, op dezelfde manier en onder dezelfde aansturing door een zelfstandige wordt uitgevoerd terwijl het eigenlijk loondienst zou moeten zijn. Dit is niet om zelfstandigheid tegen te werken, maar om het sociale stelsel te beschermen. Wanneer een onderwijsprofessional werkt alsof die in loondienst is (onder gezag en zonder eigen ondernemersrisico), ontbreekt de basis voor een zzp-constructie.
Wat zijn de gemiddelde uurtarieven in het onderwijs? Wat zijn de gemiddelde uurtarieven in andere sectoren?
Zekerheid tegenover eigen verantwoordelijkheid
Bij loondienst staat zekerheid centraal. Een werknemer krijgt doorbetaald bij ziekte, heeft recht op vakantiedagen, ontvangt scholing en draagt geen financiële risico’s voor de organisatie. Daar staat tegenover dat de werkgever bepaalt wat, waar en hoe het werk wordt uitgevoerd. Wist je dat zaken als functioneringsgesprekken en teamtaken echt bij de kern van een dienstverband horen? De werkgever draagt de verantwoordelijkheid voor de continuïteit en de arbeidsvoorwaarden.
De zelfstandige onderwijsprofessional is daarentegen zélf werkgever én werknemer. Dat betekent meer vrijheid, maar ook dat je alle risico’s zelf draagt: ziekte, een lege agenda, scholing en pensioenopbouw. De onderwijsprofessional werkt vanuit expertise in plaats van vanuit een functieprofiel. Maar stel: je bent een week ziek als zzp’er. Dan zijn er direct nul inkomsten. Wat je vandaag factureert, moet dus ook de financiële ruimte bieden om die onvermijdelijke risico’s in de toekomst op te vangen.
Afbeelding suggestie: Een grafische weergave van twee weegschalen. Op de ene schaal ligt een appel (gemarkeerd 'Salaris') met daarnaast iconen voor een paraplu en een kalender (zekerheid). Op de andere schaal ligt een peer (gemarkeerd 'Uurtarief') met iconen voor een gereedschapskist en een laptop (expertise en eigen middelen). De weegschalen zijn in balans, wat aangeeft dat de totale waarde gelijkwaardig is ondanks de verschillende inhoud.
Waarom tarieven tussen professionals onderling verschillen
Net zoals salarisschalen in het onderwijs verschillen, variëren ook de zzp-tarieven. Dit is geen willekeur, maar een gevolg van individuele kosten en context. Verrassend genoeg kan een tarief lager liggen wanneer iemand bijvoorbeeld heel dichtbij de school woont en geen reiskosten heeft, of wanneer een opdracht voor een zeer lange periode wordt aangegaan. Het risico wat gedekt moet worden is dan immers kleiner,. Dit heeft invloed op de prijsstelling.
Aan de andere kant kunnen tarieven hoger uitvallen bij specifieke expertise of een enorme schaarste aan vakdocenten. Ook hogere verzekeringspremies of extra voorbereidingstijd voor een korte, intensieve opdracht wegen mee. Een tarief is daarom nooit zomaar een getal; het is de uitkomst van een optelsom van ondernemerskosten, marktomstandigheden en de specifieke toegevoegde waarde die de onderwijsprofessional meebrengt naar de klas.
Het sap van de vergelijking: Waarde in de praktijk
Het vergelijken van uurloon en uurtarief gaat mis wanneer we focussen op de schil (het bedrag) en niet op het sap (de inhoud).
- Een salaris bestaat uit loon plus een pakket aan sociale zekerheid.
- Een uurtarief bestaat uit de pure waarde van de opdracht inclusief de dekking voor risico’s en bedrijfskosten.
Pas wanneer we kijken naar wat er achter het bedrag zit, ontstaat er begrip voor de prijsverschillen tussen een collega in loondienst en een zzp’er.
Zzp-zekerheid in een veranderende markt
Zzp in het onderwijs kan prima, zolang je het goed regelt. Flexonderwijs faciliteert dit al sinds 2017 binnen de kaders van de wet en volgt dit nauwgezet. Zet je zzp’ers via Flexonderwijs is, dan werken de zzp’ers als soft-franchise waardoor ze volgens de wet ondernemer zijn. Het SNA-keurmerk geeft hierbij de nodige administratieve zekerheid. Toch nog zenuwachtig met betrekking tot de wet DBA? Voor extra zekerheid bieden we een verantwoordingsmodel met continue controle en heldere rapportages, zodat je zzp’ers met vertrouwen kunt blijven inzetten en goed onderwijs gewaarborgd blijft. Benieuwd naar de kostprijs van onafhankelijke samenwerking? Neem gerust contact op via mail of bel 06-265 948 29.
Conclusie
De discussie over uurtarieven gaat uiteindelijk niet over wie er duurder is, maar over welke vorm van samenwerking op dat moment de meeste waarde toevoegt aan de school. Of je nu kiest voor de zekerheid van loondienst of de flexibele expertise van een zelfstandige, het begint bij een eerlijke vergelijking van de kosten en baten. Door het ‘sap’ te analyseren in plaats van de ‘schil’, creëer je een gezonde basis voor een duurzame samenwerking in het onderwijs.
Meer voor de zzp’er/interimmerMeer voor de onderwijsorganisatie
