De verantwoordingstool – Zicht op geen schijnzelfstandigheid in het onderwijs

10 december 2025
Leestijd: 4 min

In de categorie wetgeving is de actieve handhaving door de Belastingdienst sinds 2025 het gesprek van de dag. In het onderwijs weten we dat zelfstandige professionals vaak een grote mate van ondernemerschap tonen, maar manieren om dit aan te tonen worden niet geboden. De Belastingdienst geeft zelden een helder ja of nee, waardoor er onnodige angst ontstaat bij scholen. Terwijl het onderwijs simpelweg niet zonder deze vakmensen kan om de kwaliteit en continuïteit te waarborgen en de tekorten aan te pakken.

De ruis tussen afspraak en praktijk

De onzekerheid ontstaat vaak in het verschil tussen de uitlegfase en de kwalificatiefase.

  • In de uitlegfase leg je de afspraken vast in een overeenkomst. Bij Flexonderwijs is dit juridisch volledig gedekt en wordt dit maandelijks getoetst aan de actuele rechtspraak.
  • De volgende uitdaging ligt in de kwalificatiefase: Is de praktijk zoals op papier is afgesproken.  Omdat een inspecteur dit “holistisch” toetst, kan niemand vooraf 100% zekerheid geven, wat de term DBA-proof eigenlijk onmogelijk maakt.

De vrees voor schijnzelfstandigheid is vaak gebaseerd op achterhaalde aannames. De Hoge Raad heeft namelijk bevestigd dat factoren zoals het volgen van een rooster, inbedding, etc, niet direct betekenen dat er sprake is van een dienstverband. Het gaat om het totaalplaatje van de arbeidsrelatie.

Om dit proces te kunnen verantwoorden, is het nodig om niet achteraf te controleren, maar dagelijks aan te tonen dat de samenwerking voldoet aan de wet. Dit vraagt om een transparante aanpak waarbij data de basis vormt voor waarom zzp’en in het onderwijs wel mag en gewoon gebeurt.

 

Bekijk de jurisprudentie sinds 2023 over schijnzelfstandigheid

Het verantwoordingsmodel als bewijslast

Om de (onterechte) angst weg te nemen, hebben we het verantwoordingsmodel (van zzpjanee.nl) gekoppeld. Dit model simuleert in feite wat de Belastingdienst bij een controle zou doen, maar dan continu. De zzp’er vult tijdens de opdracht wekelijks een korte vragenlijst in die slechts een minuut kost. Deze antwoorden worden direct gekoppeld aan de actuele toetsingscriteria en de nieuwste jurisprudentie. Hierdoor ontstaat een doorlopend dossier dat dient als keihard bewijs bij een eventuele inspectie.

AFBEELDING VAN RAPPORTAGE

Met dit model is het werk van de belasting-inspecteur al gedaan, omdat alle data over de feitelijke uitvoering direct beschikbaar zijn. Dit geeft maximale zekerheid vooraf én achteraf. Het gebruik van dit model is niet verplicht en het werken zonder is zeker niet direct gevaarlijk, maar het helpt enorm om onduidelijkheid weg te nemen. Het maakt van compliance een overzichtelijk proces in plaats van een juridisch grijs gebied. Voor meer details over de criteria kun je ook het toetsingskader.

Wat kost deze beheersingstool?

Wij vinden het belangrijk dat de verantwoordelijkheid ligt waar deze hoort. Door dit collectief te organiseren, kunnen we de tool bovendien tegen lage kosten aanbieden.

  • De opdrachtgever kan er eenvoudig voor kiezen om gebruik te maken van deze beheersingstool bij het aanbieden van de overeenkomst.
  • Van de zelfstandige wordt verwacht dat wekelijks een korte vragenlijst wordt ingevuld.
  • De opdrachtgever ontvangt vervolgens maandelijks een rapportage met inzichten.
  • De kosten bedragen €0,25 per gefactureerd uur, welke op de factuur wordt vermeld.

Eenvoudig, transparant en gericht op gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Afbeeldingg: Een grafische weergave van een smartphone-interface waarop een eenvoudige checklist wordt ingevuld. Op de achtergrond is een tijdlijn te zien die van 'Contract' naar 'Wekelijkse Check' naar 'Compliance Rapport' loopt, met groene goedkeuringsvinkjes.

En welke zekerheid geeft de franchiseformule nog?

Flexonderwijs werkt vanuit een soft-franchiseformule, waardoor zelfstandige franchisenemers binnen de kaders van de wet Franchise aantoonbaar als ondernemer opereren. Daarmee is schijnondernemerschap in de basis uitgesloten en is het risico op schijnzelfstandigheid minimaal.

Omdat in de praktijk altijd wordt gekeken naar de feitelijke uitvoering van de werkzaamheden, biedt ons verantwoordingsmodel een extra waarborg. Zoals wij al jaren benadrukken: zzp in het onderwijs is toegestaan, mits het zorgvuldig en correct wordt georganiseerd. En dat kan.

Conclusie

Zolang de overheid geen eenduidig kader biedt, is het aan de sector zelf om verantwoordelijkheid te nemen. Door een juiste overeenkomst te combineren met een transparant proces en periodieke verantwoording, elimineren we onnodige risico’s. Schijnzelfstandigheid hoeft geen discussiepunt te zijn wanneer je kunt aantonen dat de uitvoering van de opdracht volledig in lijn is met de wet. Zo behouden we de broodnodige kwaliteit in de klas en bieden we zekerheid aan zowel de school als de ondernemende professional.

 

Wat kost het als wij alle zzp-inzet via flexonderwijs laten lopen? Waar kan ik mij als zzp’er aanmelden?

Gerelateerde artikelen

2 april 2026

Wet franchise bevestigt jouw ondernemerschap

Artikel bekijken
27 maart 2026

Is ingebed werk schijnzelfstandigheid?

Artikel bekijken
20 maart 2026

Jurispudentie mbt wetDBA van 2023 tot heden

Artikel bekijken

Interessante informatie

Vorige
Volgende
6 april 2026

Onderwijsregio’s kiezen voor regie: De kracht van financiële onafhankelijkheid

Artikel bekijken
5 april 2026

Wordt de zzp’er vergoed door het Vervangingsfonds

Artikel bekijken
3 april 2026

De mythe rond aanbesteding van zzp inzet ontrafeld

Artikel bekijken
3 april 2026

Stelling: Elke school heeft recht op minimaal één flexfte

Artikel bekijken
14 november 2025

Salaris vs uurtarief onderwijs = Appels met peren vergelijken

Artikel bekijken
20 oktober 2025

De juiste opdrachtomschrijving voor zzp in het onderwijs

Artikel bekijken
5 mei 2025

Waarom het onderwijs meer profiteert van de zzp’er dan andersom

Artikel bekijken
3 mei 2025

Zzp in het onderwijs: Waarom het gewoon kan en mag

Artikel bekijken
16 december 2024

Loondienst of zzp: de voor- en nadelen in het onderwijs

Artikel bekijken
8 juni 2024

De Brabantse koers: Waarom directe inzet van zzp’ers de norm wordt

Artikel bekijken

Is de zzp’er in het onderwijs echt te duur? De feiten op een rij

Artikel bekijken
5 augustus 2023

Flex.. Werkt! De kracht van zzp’ers in het onderwijs

Artikel bekijken
23 juli 2020

Het lerarentekort is geen tekort aan leraren

Artikel bekijken