Betaalbaar onderwijs door slimme zzp-inzet: De lessen van de Algemene Rekenkamer

8 juni 2024
Leestijd: 5 min

De discussie over externe inhuur in het onderwijs heeft een stevig fundament gekregen door het recente onderzoek van de Algemene Rekenkamer. Het rapport biedt scholen het nodige inzicht in kostenstructuren om gefundeerde keuzes te maken. Centraal staat de vraag hoe we onderwijsgeld effectief besteden aan de leerling, terwijl we de broodnodige flexibiliteit behouden. In dit artikel duiken we in de cijfers en kijken we hoe de onderwijsprofessional een sleutelrol speelt in een gezonde, betaalbare schoolorganisatie.

De harde cijfers achter externe inhuur

Het rapport van de Rekenkamer windt er geen doekjes om: de kosten voor externe inhuur via commerciële bureaus kunnen fors oplopen. Soms betaalt een school zelfs het dubbele in vergelijking met een docent in vaste dienst. Dit komt door een stapeling van bureaukosten, reserveringen en niet-aftrekbare btw. Maar stel: we kijken puur naar de tarieven van de zelfstandigen. De verschillen zijn opvallend. Waar tarieven voor gedetacheerden via bureaus kunnen oplopen tot €160 per uur, ligt het gemiddelde voor een zzp’er op ongeveer €77 per uur. Verrassend genoeg laat de praktijk bij Flexonderwijs zien dat het nog scherper kan; onze flexcijfers tonen een dagelijks gemiddelde van €66 per uur voor een rechtstreeks ingehuurde zzp’er.

 

Ondernemerschap als antwoord op het tekort

Waarom stijgt de inzet van externen eigenlijk? Het lerarentekort speelt een hoofdrol, maar ook de behoefte aan flexibiliteit bij de professional zelf is cruciaal. Wist je dat we met de inzet van zzp’ers een groot potentieel aanboren dat anders verloren gaat: de stille reserve. Dit zijn ervaren krachten die het onderwijs hebben verlaten, maar als zelfstandige wel weer voor de klas willen staan. Ondanks de groei van deze groep, is de nuance op zijn plek dat we in het onderwijs nog lang niet op het niveau van andere sectoren zitten. Terwijl buiten het onderwijs een flexibele schil van 15% heel normaal is, zitten we in onze sector nog onder de 5%. Een gezonde flexibele schil is echter een voorwaarde voor een goedlopende organisatie.

De beweging naar directe samenwerking

In regio’s zoals Brabant zien we een duidelijke trendbreuk. Schoolbesturen spreken zich steeds vaker uit tegen de hoge marges van tussenbureaus. Het geluid is helder: onderwijsgeld moet naar de klas. Dit sluit naadloos aan bij initiatieven zoals het onderwijsmanifest, waarbij besturen afspreken om dure tussenpartijen te weren. Door direct met de onderwijsprofessional samen te werken, blijft de regie bij de school en de beloning bij de docent. Om dit administratief beheersbaar te houden, kiezen besturen voor centrale systemen die overeenkomsten, uren en facturatie eenduidig regelen zonder dat daar een hoge marge per uur tegenover staat.

 

Mag zzp in het onderwijs nog wel?

 

“65% van inzet onderwijs-zzp’ers via Flexonderwijs”

In 2022 berekende de rekenkamer dat er 17 miljoen euro werd besteed aan de inzet van zzp’ers in het onderwijs. Voor Flexonderwijs kwam dit als een verrassing, aangezien volgens onze gegevens in datzelfde jaar 11 miljoen euro (65%) via onze administratietool liep. Om eventuele misverstanden bij bureaus te voorkomen: het is niet zo dat 4% van die 11 miljoen naar Flexonderwijs ging. Veel besturen hebben er namelijk voor gekozen de software af te kopen, waardoor zij geen kosten per uur betalen.

Brabantse besturen werken niet meer met bureaus, maar enkel met zzp’ers.

Martin van den Berg, directeur-bestuurder van het Christiaan Huygens College in Eindhoven, heeft zich uitgesproken over de inzet van zzp’ers in het onderwijs in Brabant. Hij geeft aan dat Brabantse schoolbesturen zijn gestopt met het inhuren van docenten via uitzendbureaus, vanwege de hoge kosten en de manier waarop deze bureaus profiteren van het lerarentekort. In plaats daarvan wordt er steeds vaker gekozen voor de inzet van zzp’ers. Lees meer.

 

Zekerheid bieden in een veranderende markt

Zzp-zekerheid in een veranderende markt is essentieel voor zowel de school als de zzp’er. Zzp in het onderwijs kan prima, zolang je het goed regelt binnen de huidige kaders. Flexonderwijs faciliteert dit al sinds 2017 binnen de kaders van de wetgeving en volgt alle ontwikkelingen zoals de Wet DBA nauwgezet. Zet je zzp’ers via Flexonderwijs in, dan werken de zzp’ers als soft-franchise waardoor ze volgens de wet bevestigd ondernemer zijn. Toch nog zenuwachtig met betrekking tot de wet dba? Voor extra zekerheid bieden we een verantwoordingsmodel met continue controle en heldere rapportages, zodat je zzp’ers met vertrouwen kunt blijven inzetten en goed onderwijs gewaarborgd blijft. Benieuwd naar de kostprijs van onafhankelijke samenwerking? Neem gerust contact op via mail of bel 06-265 948 29.

Een overzichtelijke grafiek op een digibord in een klaslokaal. De grafiek toont twee balken: een hoge balk voor 'Bureau-inhuur' met extra kostenlagen en een aanzienlijk lagere balk voor 'Directe Zzp-inzet'. Een onderwijsprofessional wijst naar de lagere balk terwijl een schoolbestuurder instemmend knikt. De focus ligt op transparantie en kostenbesparing.

Conclusie: De kracht van de directe verbinding

Het onderzoek van de Rekenkamer bevestigt wat velen al voelden: de directe weg tussen school en zzp’er is de meest duurzame. Door de administratie te professionaliseren en tussenpartijen met hoge marges uit te sluiten, blijft onderwijsgeld daar waar het de meeste impact heeft: bij de leerling in de klas. De weg naar een toekomstbestendige flexibele schil begint bij transparantie en eerlijke tarieven voor elke onderwijsprofessional.

Nieuws over de wetgeving Meer voor de zzp’er/interimmer Meer voor de onderwijsorganisatie

Gerelateerde artikelen

8 april 2026

Motie Moorman (PRO): Onderwijsgeld terug naar de klas, maar ook de leraar behouden

Artikel bekijken
6 april 2026

SNA-keurmerk: zekerheid (én vergoeding via het Vervangingsfonds)

Artikel bekijken
6 april 2026

Onderwijsregio’s kiezen voor regie: De kracht van financiële onafhankelijkheid

Artikel bekijken

Interessante informatie

Vorige
Volgende
6 april 2026

Onderwijsregio’s kiezen voor regie: De kracht van financiële onafhankelijkheid

Artikel bekijken
5 april 2026

Wordt de zzp’er vergoed door het Vervangingsfonds

Artikel bekijken
3 april 2026

De mythe rond aanbesteding van zzp inzet ontrafeld

Artikel bekijken
3 april 2026

Stelling: Elke school heeft recht op minimaal één flexfte

Artikel bekijken
14 november 2025

Salaris vs uurtarief onderwijs = Appels met peren vergelijken

Artikel bekijken
20 oktober 2025

De juiste opdrachtomschrijving voor zzp in het onderwijs

Artikel bekijken
5 mei 2025

Waarom het onderwijs meer profiteert van de zzp’er dan andersom

Artikel bekijken
16 december 2024

Loondienst of zzp: de voor- en nadelen in het onderwijs

Artikel bekijken
8 juni 2024

De Brabantse koers: Waarom directe inzet van zzp’ers de norm wordt

Artikel bekijken
5 augustus 2023

Flex.. Werkt! De kracht van zzp’ers in het onderwijs

Artikel bekijken
23 juli 2020

Het lerarentekort is geen tekort aan leraren

Artikel bekijken