BSN opeisen ivm renseigneringsverplichting. Mag dat?

31 januari 2023
Leestijd: 5 min

Werk je als zzp’er in het onderwijs? Dan komen de termen PNIL en UBD (IB47) je wellicht bekend voor. Met deze termen komt vaak de verplichting mee bepaalde gegevens aan te leveren zoals geboortedatum en BSN. Herkenbaar?

Wat is PNIL?

Bsn belastingdienst pnil ubd

Deze afkorting staat voor Personeel Niet In Loondienst. Hieronder vallen (ingehuurde) personen die tegen betaling reguliere werkzaamheden (t.b.v. de in het onderwijs) voor een schoolbestuur uitvoeren zonder dat zij in loondienst zijn van dit bestuur. Zzp’ers vallen hier dus onder.

Waarom vraagt DUO de PNIL op?

Het DUO vraagt tussen 1 januari en 31 maart PNIL-gegevens bij besturen op omdat het ministerie van OCW deze gegevens nodig heeft om haar taken uit te voeren. Dit is een wettelijke verplichting. Zo weet het OCW waar het onderwijsgeld ‘blijft’. Opmerkelijk hieraan is dat er geen onderscheidt gemaakt wordt welk deel van de kosten voor het bureau en welk voor het personeel is. De gegevens die besturen dienen aan te leveren zijn: Bestuursnummer, BRIN, aantal uren, bedrag, BSN, functie, soort inzet, doel van inzet, geslacht, geboortedatum.

UPDATE; nav de wettelijke toestemming van De Belastingdienst om de BSN op te vragen middels de renseigneringsverplichting heeft DUO aangegeven dit vanaf 2024 ook wettelijk te mogen opeisen.
UPDATE: DUO heeft de verplichting uitgesteld tot 1 januari 2025

Ben ik wel/niet verplicht mijn BSN aan te leveren?

Gegevens als bestuursnummer, BRIN, aantal uren, functie, soort inzet en doel van inzet zijn natuurlijk vanzelfsprekend bij het bestuur bekend. Gegevens als BSN, geslacht en geboortedatum kunnen opgevraagd worden bij de zzp’er.
Het schoolbestuur is niet verplicht deze gegevens aan te leveren (zie handleiding DUO pagina 6 en 7). Dat wil zeggen dat de zzp’er eveneens niet verplicht kan worden deze gegevens aan te leveren.

Wat is UBD / renseigneringsverplichting?

bsn belastingdienst pnil ubd

Sinds 1 januari 2022 zijn schoolbesturen verplicht om informatie aan de Belastingdienst te verstrekken over betalingen aan personen voor btw-vrijgestelde verrichte werkzaamheden en/of diensten. Eerder was dit opgelost middels een door de persoon zelf ingevulde IB-47 formulier (zonder BSN!). Indien je diensten uitvoert waarbij de btw-vrijstelling van toepassing is, heb je met de renseigneringsverplichting te maken.

Waarom hanteert de Belastingdienst de renseigneringsverplichting?

De Belastingdienst wil kunnen controleren of zzp’ers al hun inkomsten doorgeven in hun belastingaangifte. Omdat de btw-vrijgestelde diensten niet terugkomen in de btw-aangifte van de zzp’er en het IB47-formulier geen mogelijkheid gaf het BSN op te vragen, is de renseigneringsverplichting in het leven geroepen.

Welke gegevens ben ik wel/niet verplicht aan te geven mbt de renseigneringsverplichting?

De Belastingdienst heeft, met de nieuwe AMvB (artikel 47b en 53 derde lid van de Awr) ondervangen dat zij het BSN mogen opvragen. De noodzaak hiervan is (na klachten van verschillende zzp’ers en flexonderwijs) nog in onderzoek bij Autoriteit Persoonsgegevens (Ook een klacht indienen?). Er is eveneens een klacht ingediend bij de functionaris gegevensbescherming van de Belastingdienst (14-2-2023). Reden van de klacht is dat de noodzaak voor het opvragen van het BSN ook anders beantwoord kan worden. De Belastingdienst geeft aan het BSN nodig te hebben “als het totaal van de omzet die de zzp’er opneemt in je aangifte IB niet overeenkomt met het totaal van de bedragen in UBD, kan dat aanleiding zijn voor de Belastingdienst om nader onderzoek te doen”. Hiervoor zou een btw-nummer (waar de BSN in 2020 bewust uit is gehaald) of een kvk-nummer wellicht ook in kunnen volstaan.

Waarom zo zuinig zijn op je BurgerServiceNummer (BSN)?

bsn ubd

Het burgerservicenummer is een vertrouwelijk, uniek persoonsnummer bedoeld voor privécommunicatie tussen burgers en overheid. Met het BSN kan gemakkelijk een koppeling worden gemaakt tussen informatie uit verschillende bestanden. Onzorgvuldig gebruik van het BSN brengt daarom privacyrisico’s met zich mee. Bijvoorbeeld misbruik van persoonsgegevens en identiteitsfraude.

Wat antwoord ik naar scholen/besturen?

Dat is uiteraard aan jou. Jij bepaalt of en aan wie je jouw BSN toevertrouwt. Je kunt in goed vertrouwen je BSN doorgeven aan verschillende besturen of het antwoord van de functionaris gegevensbeheer (bij de Belastingdienst) dan wel het onderzoek van Autoriteit Persoonsgegevens afwachten. Hiervoor is wel nodig dat je zelf een klacht indient.

Wat is de rol van Flexonderwijs hierin?

Flexonderwijs is geen bureau dus kan niet verplicht worden de gegevens aan te leveren aan het schoolbestuur. Met flexeigenbeheer bieden we schoolbesturen wel de tools de gegevens eenvoudig op te vragen bij de zzp’ers die het willen delen.

Voordeel voor de zzp’er? Eenmalig veilig en vertrouwd opslaan van je BSN zodat 300+ besturen (uiteraard na de uitspraak hierboven genoemd) dit kunnen oproepen. De gegevens worden bij Flex uiterst zorgvuldig opgeslagen. Wij kennen de waarde van jouw BSN.

Een boete voor het bestuur?

Dat klopt, als het bestuur onrechtmatig gegevens opvraagt of er onjuist mee omgaat, kan dit resulteren in een boete! We merken dat besturen standaard de BSN gegevens opvraagt van bedrijven waarmee ze in contact zijn (zelfs als je een poster verkoopt aan een school…) In dat geval begaan ze een strafbaar feit waar je ze gerust op mag wijzen. We willen immers onderwijsgeld in het onderwijs houden.

Gerelateerde artikelen

4 april 2026

SNA-keurmerk: vergoeding door het vervangingsfonds!

Artikel bekijken
3 april 2026

Stelling: Elke school heeft recht op minimaal één flexfte

Artikel bekijken
8 januari 2026

Hoe bepaal je jouw uurtarief in het onderwijs?

Artikel bekijken

Interessante informatie

Vorige
Volgende
6 april 2026

Onderwijsregio’s kiezen voor regie: De kracht van financiële onafhankelijkheid

Artikel bekijken
5 april 2026

Wordt de zzp’er vergoed door het Vervangingsfonds

Artikel bekijken
3 april 2026

De mythe rond aanbesteding van zzp inzet ontrafeld

Artikel bekijken
3 april 2026

Stelling: Elke school heeft recht op minimaal één flexfte

Artikel bekijken
14 november 2025

Salaris vs uurtarief onderwijs = Appels met peren vergelijken

Artikel bekijken
20 oktober 2025

De juiste opdrachtomschrijving voor zzp in het onderwijs

Artikel bekijken
5 mei 2025

Waarom het onderwijs meer profiteert van de zzp’er dan andersom

Artikel bekijken
16 december 2024

Loondienst of zzp: de voor- en nadelen in het onderwijs

Artikel bekijken
8 juni 2024

De Brabantse koers: Waarom directe inzet van zzp’ers de norm wordt

Artikel bekijken
5 augustus 2023

Flex.. Werkt! De kracht van zzp’ers in het onderwijs

Artikel bekijken
23 juli 2020

Het lerarentekort is geen tekort aan leraren

Artikel bekijken